Sinds november vorig jaar is het officieel: de eerste groep Nederlanders krijgt afslankmedicatie als Wegovy en Mounjaro vergoed vanuit het basispakket. Voorlopig alleen mensen met een hoge ziektelast, maar het Zorginstituut houdt de deur open voor uitbreiding. Wat in de berichtgeving vaak onderbelicht blijft: wie zo'n medicijn gebruikt zonder aan krachttraining te doen, verliest een fors deel van dat gewicht in de vorm van spieren, niet vet.
Waarom je spieren verdwijnen bij snel gewichtsverlies
GLP-1-medicatie zoals Ozempic, Wegovy en Mounjaro remt je eetlust zo sterk dat je vanzelf veel minder binnenkrijgt. Dat werkt, mensen verliezen gemiddeld tien tot twintig procent van hun lichaamsgewicht. Het probleem is dat je lichaam bij een fors calorietekort niet alleen vet aanspreekt. Onderzoek laat zien dat tot wel veertig procent van het verloren gewicht spiermassa kan zijn, in plaats van de vijfentwintig procent die je bij een normaal dieet zou verwachten.
Dat komt doordat je lichaam bij een snelle, medicamenteuze eetlustremming geen tijd krijgt om zich aan te passen. Bij een langzaam dieet blijft er meer prikkel over om spierweefsel te sparen. Bij een medicijn dat je eetlust bijna uitschakelt, valt die prikkel grotendeels weg, tenzij je er zelf iets tegenoverzet.
Krachttraining halveert het spierverlies
Een review uit 2025 in Frontiers in Clinical Diabetes and Healthcare bracht in kaart wat er gebeurt als mensen tijdens GLP-1-gebruik wel aan krachttraining doen. De conclusie: twee tot drie sessies per week waarin je de grote spiergroepen belast, halveert ongeveer het spierverlies ten opzichte van gebruikers die niet trainen. Je hoeft er dus geen dagelijkse sportschoolroutine van te maken. Twee gerichte sessies, been- en rugoefeningen inbegrepen, maken al een groot verschil.
Wil je weten hoe je dat concreet aanpakt zonder dat het je hele week opslokt? Ons artikel over spierbehoud tijdens het afvallen gaat dieper in op trainingsschema's die je naast een druk leven kunt volhouden.
Hoeveel eiwit heb je nodig als je afslankmedicatie gebruikt
De tweede pijler is voeding, en dan specifiek eiwit. Omdat je met deze medicijnen simpelweg minder eet, is de kans groot dat je onder je eiwitbehoefte duikt zonder dat je het doorhebt. Klinische richtlijnen komen in 2026 uit op 1,6 tot 2,0 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht per dag voor wie GLP-1 gebruikt en fysiek actief blijft. Voor iemand van tachtig kilo is dat 128 tot 160 gram eiwit, verspreid over de dag.
Dat is meer dan de meeste mensen normaal binnenkrijgen, zeker met een kleinere eetlust. Eiwitrijke tussendoortjes zoals kwark, eieren of een shake helpen om dat gat te dichten zonder dat je je vol hoeft te proppen. Proteïneshakes in je routine verwerken is voor veel mensen de makkelijkste manier om die hoeveelheid structureel te halen.
Wie in Nederland nu al toegang heeft
Volgens het besluit van het Zorginstituut komen voorlopig alleen mensen met een BMI van 35 of hoger, of een BMI van 30 met een gerelateerde aandoening, in aanmerking voor vergoeding. Een combinatie-leefstijlinterventie is bovendien verplicht voordat een arts het medicijn mag voorschrijven. Op termijn kan de doelgroep groter worden als blijkt dat de medicijnen kosteneffectief zijn, maar voorlopig blijft toegang beperkt tot de zwaarste gevallen.
Wie zelf via een kliniek of online voorschrift betaalt, valt buiten deze afbakening en kan sneller starten. Juist die groep loopt het risico om krachttraining en eiwitinname over te slaan, omdat er geen leefstijlbegeleiding aan vastzit zoals bij een vergoed traject.
Wat er gebeurt als je stopt met het medicijn
Er is nog een reden om nu al met krachttraining te beginnen, ook als je nog aan het begin van je traject staat. Onderzoek naar afbouwtrajecten laat zien dat een groot deel van het gewicht terugkomt zodra iemand stopt met de medicatie, vaak binnen een jaar. Wie in die periode spiermassa heeft opgebouwd of behouden, heeft een hoger rustmetabolisme en houdt dat gewicht makkelijker onder controle dan iemand die alleen op de medicatie zelf heeft geleund. Spieren zijn in die zin een soort verzekering voor de periode na het stoppen, niet alleen een bijzaak tijdens het gebruik.
Dat maakt de timing van je trainingsschema net zo belangrijk als de inhoud ervan. Begin niet pas met krachttraining als je merkt dat je kracht kwijtraakt, maar bouw het vanaf de eerste week van je behandeling in. Spierverlies dat je in de eerste maanden voorkomt, hoef je later niet meer terug te trainen.
Dit is wat je morgen anders doet
Gebruik je zelf zo'n medicijn, of overweeg je het, dan is de aanpak simpel te onthouden: twee keer per week gericht krachttraining, met vooral samengestelde oefeningen als squats, deadlifts en roeien, en dagelijks bewust op je eiwitinname letten. Creatine kan daarbij een extra steuntje zijn, vooral voor vrouwen die vaker een tekort hebben, zoals we eerder beschreven in ons artikel over creatine bij vrouwen. Zonder die twee bouwstenen verlies je bij snel gewichtsverlies simpelweg meer spier dan nodig is, en dat spierverlies krijg je later, als je stopt met het medicijn, niet zomaar terug.